Forex Piyasası’nda işlem yapan bir yatırımcının hesabındaki mevcut sermaye miktarının katlarca daha fazlası ile işlem yapmasını sağlayan faktöre kaldıraç (leverage) denilir. Daha basit olarak anlatmak gerekirse yatırımcının hesabında 10 lirası var ve dolayısıyla en fazla 100 liralık pozisyon açabilir fakat 100X100 lük bir kaldıraç kullanma hakkı olması durumunda 100.000 liralık yatırım yapabilir, bunun sonucunda da 100 kat daha fazla kar/zarar durumu olabilir. Zarar durumunda sadece sermayeniz kadar zarar edersiniz.
Kısa sürede ve az sermaye ile çok daha fazla kazanma şansı tanıyan kaldıraç, Forex Aracı Kurumu tarafından yatırımcıya sağlanmaktadır. Bu sebeple kaldıraç oranlarını belirleyen mercii de yine Forex Aracı Kurumlarıdır. Kaldıracın pozisyon üzerindeki etkisi sebebiyle , yatırımın geleceğini doğru finanse etmek için kaldıraç oranları çok önemlidir. Bu sebeple uygun kaldıraç oranları sunan Forex Aracı Kurumları tercih edilmelidir. dolayısıyla “ kaldıraç ”, Forex Aracı Kurumu seçiminde de önemli rol oynamaktadır.
Piyasada çok fazla Forex Aracı Kurumu olması sebebiyle, yatırımcının kafasının karışmasına sebep olacak raddede kaldıraç oranı çeşitliliği de söz konusudur. Söz konusu kaldıraç oranları 1:2 ‘den başlayıp 1:700 ‘ e kadar yükselmektedir. Dolayısıyla yanlış kaldıraç oranı ve buna bağlı olarak yanlış aracı kurum seçimi , siyah ve beyaz arasından doğru olanı seçmek kadar risklidir. Bir kaç örnek vererek hangi kaldıraç oranının niçin uygun olmadığını veya niçin uygun olduğunu açıklamaya çalışalım;
İşlem sonucu farklarının daha objektif değerlendirilmesi ve daha kolay anlaşılması için , tüm kaldıraç oranları aşağıdaki aynı parite, lot ve pip farkı üzerine örneklenmiştir.
* EUR/USD = 1,3345 (Alış Emri)
* 100.000 $ Standart lot
* Standart Lot olduğu için 1 pip = 10$
* 4 pip zarar ve 4 pip kar
1:2
100.000$ X 1:2 = 200.000 $ lık EUR/USD paritesinde alış emri ile pozisyonu,
( 1,3345 X 100.000) / 2 = 66.725 $ teminatı hesapta bırakarak açıyoruz.
4 pip kar / 4 pip zarar
Kar = 2 X ( 1,3345 -1,3349 )= 2 X 4 = 8 pip kar dolayısıyla 8 X 10$ = 80 $ kar sonucunda 100.080 $ oluyor.
Zarar = 2 X ( 1,3345 – 1,3341 )= 2 X4 = 8 pip zarar dolayısıyla 8 X 10$ = 80$ zarar sonucunda 99.920 $ kalıyor.
1:100
100.000$ X 1:100 = 100.000.000 $ lık EUR/USD paritesinde alış emri ile pozisyonu,
( 1,3345 X 100.000) / 100 = 1.335 $ teminatı hesapta bırakarak açıyoruz.
4 pip kar / 4 pip zarar
Kar = 1 X ( 1,3345 -1,3349 )= 100 X 4 = 400 pip kar dolayısıyla
400 X 10$ = 4.000 $ kar ile 104.000 $ oluyor.
Zarar = 1 X ( 1,3345 – 1,3341 )= 100 X 4 = 400 pip zarar dolayısıyla
400 X 10$ = 4.000 $ = 96.000 $ kalıyor.
1:200
100.000$ X 1:200 = 200.000.000 $ lık EUR/USD paritesinde alış emri ile pozisyonu,
( 1,3345 X 100.000) / 200 = 667,25 $ teminatı hesapta bırakarak açıyoruz.
4 pip kar / 4 pip zarar
Kar = 200 X ( 1,3345 -1,3349 )= 200 X 4 = 800 pip kar dolayısıyla
800 X 10$ = 8.000 $ kar ile 108.000 $ oluyor.
Zarar = 200 X ( 1,3345 – 1,3341 )= 200 X 4 = 800 pip zarar dolayısıyla
800 X 10$ = 8.000 $ = 92.000 $ kalıyor.
1:500
100.000$ X 1:500 = 500.000.000 $ lık EUR/USD paritesinde alış emri ile pozisyonu,
( 1,3345 X 100.000) / 500 = 267 $ teminatı hesapta bırakarak açıyoruz.
4 pip kar / 4 pip zarar
Kar = 500 X ( 1,3345 -1,3349 )= 500 X 4 = 2.000 pip kar dolayısıyla
2.000 X 10$ = 20.000 $ kar ile 120.000 $ oluyor.
Zarar = 500 X ( 1,3345 – 1,3341 )= 500 X 4 =2.000 pip zarar dolayısıyla
2.000 X 10$ = 20.000 $ = 80.000 $ kalıyor.
1:700
100.000$ X 1:700 = 700.000.000 $ lık EUR/USD paritesinde alış emri ile pozisyonu,
( 1,3345 X 100.000) / 700 =133450 / 700 = 190 $ teminatı hesapta bırakarak açıyoruz.
4 pip kar / 4 pip zarar
Kar = 700 X ( 1,3345 -1,3349 )= 700 X 4 = 2.800 pip kar dolayısıyla
2.800 X 10$ = 28.000 $ kar ile 128.000 $ oluyor.
Zarar = 700 X ( 1,3345 – 1,3341 )= 700 X 4 = 2.800 pip zarar dolayısıyla
2.800 X 10$ = 28.000 $ = 82.000 $ kalıyor.
Yukarıda bulunan örneklerde gözlemlediğimiz üzere,
Kaldıraç oranı arttıkça teminat miktarı azalmıştır. Düşük kaldıraç kullanarak zarar veya kar edildiğinde , sermayede çok fazla değişiklik meydana gelmemiştir. Özetle 1:2 gibi düşük kaldıraç oranları yatırımcıya fazla bir şey kazandırmadığı gibi, daha az kazanç için daha fazla parayı riske etmenizi sağlamaktadır.
Kaldıraç oranının artmasıyla birlikle, karımız ve zararımızda hızla arttı. Fakat bunlara rağmen teminat miktarımızda kaldıraç oranıyla ters orantılı olarak azalma meydana geldi. Kısa sürede çok fazla kazanç elde ettik. Kar durumunda her şey mükemmel gözüküyor fakat bir de zarar durumu var. Ve olası zarar haline sermayenin ¼ ünü yitirmemiz sadece bir kaç dakika sürdü. Ayrıca hesabımızda az bir miktar teminat bıraktığımız için zararın devam etmesi halinde sermayemiz çok kolay eriyecektir.
Fakat 1:100 ve 1:200 kaldıraç oranları kullanıldığında kazanç hissedilir oranda artmasına rağmen zarar çok ciddi boyutlara ulaşmamıştır. Dolayısıyla en uygun kaldıraç oranları özellikle emtialar için 1:100 ve tüm forex işlemleri için 1:200 dür.
1:200 kaldıraç oranını para kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmadan tecrübe etmek isterseniz Türkiye’nin En İyi Forex Aracı Kurumu olan Lider Forex ‘ i tercih ederek ücretsiz bir Demo Hesap edinebilirsiniz. Hesap açmak için tıklayın.
Forex Piyasası’ nda işlem gören paritelerin fiyatları, yatırımcının kullandığı gerçek piyasa fiyatlarına nazaran çok ufak bir miktar daha fazladır. Bu fiyat farklılığının sebebi ise , yapılan işlemlerden kar etmek isteyen Forex Aracı Kurumunun çok az miktarlarda da olsa paritelerin fiyatlarını arttırmasıdır. Yani, Forex Aracı Kurumunun EUR/USD , TRY/GBP, USD/TRY vs. gibi paritelerini aldığı fiyat ile yatırımcıya sunduğu fiyat arasındaki farka “spread” denilmektedir. Spread Forex Aracı Kurumlarının tek kazanç kaynaklarını oluşturur.
Spread, yatırımcının kullandığı platform, Forex Aracı Kurumu, hesap çeşidi veya sermaye miktarı farkı gözetmeksizin Forex Piyasasında alım satım işlemlerini gerçekleştiren her yatırımcı “spread farkı” terimi ile karşılaşacaktır. Yatırımcının karını a etkileyen spread farkları kimi zaman yatırımcının daha fazla alım gücüne sahip olmasını ve daha fazla kar etmesine olanak tanırken kimi zamandan yatırımcının potansiyel karını etkilemektedir.
Forex Piyasasında alım veya satım işlemi yapılan döviz çiftlerinin karşısında iki adet fiyat hanesi bulunmaktadır. Forex Aracı Kurumu veya işlem platformu fark etmeksizin bütün döviz kurları için bir adet the ask price veya the buy price olarak bilinen alış fiyatı ve the bid price veya the sell price olarak bilinen satış fiyatı , söz konusu parite karşısındaki hanelerde bu iki fiyat yer almaktadır.
Forex Aracı Kurumları arasında farklılık gösteren spread oranları ne kadar düşük ise yatırım yapılacak paritenin yatırımcıya maliyeti de o oranda az olur. Çünkü, yatırımcı yeni bir alış veya satış işlemi ile pozisyon açtığında yatırım işlemine , spread farkı kadar zararla başlamış olmaktadır. Fakat alış fiyatı üzerinden alış işlemi gerçekleştirilen herhangi bir parite vakit kaybetmeden ve en önemlisi fiyatlar oynamadan satılır ise yatırımcı aradaki spread farkı kadar kar eder. Başka bir deyişle başta alış işlemi yaparak zarar ettiği miktarı tekrar elde etme şansını yakalayabilir.
Forex Aracı Kurumu Seçiminde de önemli rol oynayan spread oranları kurumdan kuruma farklılık göstermektedir. Buna rağmen Forex Aracı Kurumlarının spread oranlarını diledikleri gibi belirlediklerini söylemek doğru değildir. Bunun sebebi Forex Aracı Kurumlarının spread oranlarını belirli oranlar çerçevesinde belirlemeleridir. Ayrıca aracı kurumlar , bu konuda özgür olsalardı bile yine de çok yüksek spread oranları uygulamazlardı. Çünkü düşük spread oranları yatırımcının alım gücünü arttıracağı için yatırımcıyı piyasaya çekmektedir . Bunun sonucunda da likitide yani dolaşan sıcak para miktarı artacaktır. Öte yandan ” spread, Forex Piyasasının likitide ölçütüdür “ demek doğru olacaktır.
Forex Aracı Kurumu Seçiminde bile önemli rol oynayan spread oranları, aracı kurum seçiminden önce, dikkatlice incelenmelidir. Dar oranlı spread ve geniş oranlı spread seçimine dikkat edilmesinin yanı sıra “değişken oranlı spread” veya “sabit oranlı spread” tercihine göre de değerlendirmek gerekir.
Çünkü durgun piyasalarda daha fazla kazanç imkanı verdiği için dar spread oranları veren aracı kurum, piyasadaki yoğunluğa paralel olarak spread oranlarını genişletilebilir. Bu durumda yatırımcı yeterli teminat bulundurduğu sürece, kar elde edebilirken, yeterli teminatı olmayan yatırımcıların zarara uğrama ihtimalleri olukça yüksektir. Sabit oranlı spread ise 7/24 fark etmeksizin spreadlerin aynı oranda kalacağı anlamına gelmektedir. Değişen piyasa hacmine göre daha fazla kazanma şansı tanımazken, belirsiz piyasa koşulları ve ne kadar artacağı bilinmeyen spread oranları düşünüldüğünde beklenmeyen zarar etme ihtimalinin önüne geçmektedir.
Siz de sabit spread oranlarının yatırıma etkisini para kaybetme riskine girmeden test etmek istiyorsanız Ücretsiz Demo Hesabı açarak, Lider Forex rehberliğinde Forex’in avantajlı dünyasını tecrübe edebilirsiniz. Hesap açmak için tıklayın.
